معرفی مترجم

فرستنده:علیرضا عطار

کریم کشاورز

 

یکی از نامدارترین مترجم بزرگ ایران. کریم کشاورز فرزند میرزا محمد وکیل التجار یزدی به سال 1279 ش در شهر رشت دیده به جهان گشود. پدر وی یعنی وکیل التجار یزدی از اهالی محمدآباد چاهوک یزد بود که در اوان جوانی برای تجارت به نواحی شمال ایران و سپس مناطق تحت سیطره حکومت روسیه تزاری رفت. وی که از تجار بنام و موفق در امر تجارت ابریشم بود به مقام وکیل التجاری شهر رشت رسیده و به سبب نیک نامی و پیشینه اش در امر آزادی خواهی به عنوان نماینده مردم رشت راهی  اولین دوره مجلس شورای ملی گردید.

وکیل التجار یزدی پس از سالها مجاهدات و مبارزه با عوامل محمدعلی شاه قاجار در چهل و یک سالگی و به هنگام بالا رفتن از پله‌های مجلس شورای ملی (دوره دوم) و درست روبروی میدان بهارستان در اثر سکته قلبی درگذشت. فرزند ارشد وی کریم کشاورز تحصیلات مقدماتی را در رشت گذراند و به سبب علاقه فراوان به امر آموختن، در دوران نوجوانی و جوانی بود که زبان های روسی، انگلیسی و فرانسه را فرا گرفت.

کریم کشاورز که در کسوت معلمی مشغول بود در عصر استبداد رضاخانی به سبب مبارزات آزادی خواهانه خود و اعتراض به سیاست های عصر دیکتاتوری دستگیر و به یزد تبعید شد. اما وی در یزد غریبه نبود چرا که بعد از سال ها به سرزمین پدری خود پای گذاشته بود. او از سال 1314 در دبیرستان های ایرانشهر و کیخسروی به تدریس زبان انگلیسی و فرانسه مشغول شد. کریم کشاورز اولین گام ها را در جمع آوری ادبیات فولکلور مردمان یزد برداشت. همچنین مجموعه داستان های کوتاه وی تحت عنوان «فی مدته معلومه» یادگار همان روزهای حضور در یزد و تدریس در مدارس این شهر است. بسیاری از کسانی که بعدها به مقامات بالا و ارجمندی رسیدند از جمله دکتر کاردان، دکتر اسلامی ندوشن، دکتر فرهاد آبادانی و ... از جمله شاگردهای خلف و قدردان کریم کشاورز بودند. کریم کشاورز در شهریور 1320 و با خروج رضاخان از ایران به تهران رفت اما همواره به یاد یزد و مردمانش بود. مهم ترین آثار کریم کشاورز در حوزه ترجمه عبارتند از؛ آبیاری در ترکستان اثر بار تولد، افسانه های کردی نوشته رود نکون، امضای مرموز اثر ژرژ سیمنون، باران سیاه اثر ما سودزی ایبوسه، بازی مرگ نوشته استانلی گاردنر، بلا نوشته میخائیل رمانتوف، خاطرات جنگ نوشته شارل دو گل، دشمنان اثر معروف ماکیسم گورکیري، دوران کودکی نوشته ماکسیم گورکی، روستائیان، روشنی ها و داستان مرد ناشناس اثر آنتوان چخوف، زارع شیکاگو نوشته مارک تواین، شبی در چهارراه اثر ژرژ سیمنون ، شهریار کوهسار از ادمون آبو، قهرمان دوران نوشته میخائیل لرمانتوف، کارد و طناب اثر ژرژ سیمنون، کودکی، نوباوگی، جوانی نوشته تولستوی، لبخند بخث اثر گی دوموپاسان، مقدمه فقه الغه ایران از ارانسکی، نهضت سربداران خراسان اثر پطروشفسکی، تاریخ ماد، نوشته ایگور میخائیلوویچ ودیاکونوف، تاریخ ایران از عهد باستان تا قرن 18 اثر پیگولوسکایا، اسلام در ایران اثر ایلیاپطروشفسکی، تاریخ اشکانیان نوشته دیاکونوف، تاریخ ایران از زمان باستان تا امروز اثر گرانتوسگی، دوبروسکی نوشته پوشکین، عشق بی پیرایه اثر واندا واسیلوسکایا، همچنین کتاب های کشاورزی و مناسبات ارضی ایران در عهد مغول، وجدان گمشده و گزیده مقالات بار تولد از دیگر آثار وی در عرصه فن ترجمه است. کریم کشاورز که یاد و خاطره خود را با کتاب ارزشمند هزارسال نثر پارسی (در 5 جلد) و نیز یادداشت های سفر حسنک یزدی به گیلان برای نسل های آینده و به ویژه همشهریان‌ اش جاودانه ساخته بود، پس از یک عمر تلاش و مجاهدت صادقانه در عرصه مقدس علم و فرهنگ سرانجام به روز 18 آبان ماه 1365 در تهران روی در نقاب خاک کشید.